14 mrt Hoe slechthorendheid dementie beïnvloedt

Wist u dat gehoorverlies één van de grootste risicofactoren is voor het ontwikkelen van dementie? Veel mensen zijn zich hier niet van bewust. Toch laten grote wetenschappelijke studies zien dat onbehandeld gehoorverlies de cognitieve achteruitgang aanzienlijk kan versnellen. In dit artikel leggen we uit hoe dat verband werkt en wat u eraan kunt doen.

Gehoorverlies vergroot het risico op dementie

Mensen met gehoorverlies ontwikkelen vaker en sneller dementie dan mensen met een goed gehoor. Langlopende studies tonen aan dat het risico op dementie toeneemt naarmate het gehoorverlies ernstiger is. Zo lopen mensen met mild gehoorverlies bijna twee keer zoveel risico als iemand met normaal gehoor, en bij ernstig gehoorverlies is dat risico bijna vijf keer zo groot. Hoe eerder gehoorverlies wordt herkend en behandeld, hoe meer er gedaan kan worden om dit risico te beperken.

Onderzoekers van de Lancet Commission stelden vast dat gehoorverlies de grootste en meest significante is van de twaalf beïnvloedbare risicofactoren voor dementie. Dat is een belangrijk gegeven: het betekent namelijk dat tijdig ingrijpen écht verschil kan maken. Naar schatting zou tot 40% van de dementiegevallen mogelijk voorkomen kunnen worden door beïnvloedbare risicofactoren — zoals gehoorverlies — tijdig aan te pakken.

Uw hersenen werken harder dan u denkt

Bij slechthorendheid moeten de hersenen voortdurend harder werken om geluid te verwerken en te begrijpen. Wat voor iemand met een goed gehoor vanzelf gaat, vraagt bij iemand met gehoorverlies een constante extra inspanning. Die verhoogde mentale belasting gaat ten koste van andere cognitieve processen, zoals concentratie en geheugen. Op de lange termijn kan dit de achteruitgang versnellen, zonder dat u zich daar in het dagelijks leven bewust van bent.

Daarnaast heeft het brein voortdurend prikkels nodig om actief en scherp te blijven. Gehoorverlies leidt tot verminderde auditieve stimulatie, waardoor de hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor geheugen en denkvermogen minder worden aangesproken. Naarmate het gehoor achteruitgaat, neemt ook deze hersenstimulatie geleidelijk af — een stille verandering met grote gevolgen.

Van minder horen naar minder meedoen

Gehoorverlies beïnvloedt niet alleen wat u hoort, maar ook hoe u zich voelt en hoe u contact houdt met anderen. Sociale situaties die vroeger vanzelfsprekend waren, worden steeds vermoeiender. Een gesprek volgen op een verjaardag, bijdragen aan een koffiemoment of gewoon even bijpraten met buren kost steeds meer moeite. Twijfelen aan wat u gehoord heeft, maakt onzeker. En om herhaling vragen voelt al snel als een bezwaar voor de ander.

Door zulke ervaringen trekken mensen met gehoorverlies zich geleidelijk terug uit activiteiten die ze voorheen met plezier deden. Wanneer sociale contacten verminderen en relaties niet meer aan verwachtingen voldoen, kan een gevoel van eenzaamheid ontstaan. Eenzaamheid vermindert de mentale stimulatie — en zet zo een vicieuze cirkel in gang die de cognitieve achteruitgang verder versnelt.

Vroeg behandelen maakt het verschil

Het goede nieuws is dat gehoorverlies beïnvloedbaar is. Wordt slechthorendheid geconstateerd bij (beginnende) dementie, dan kunnen vroegtijdige aanpassingen aan het hoortoestel in combinatie met gerichte begeleiding de cognitieve achteruitgang mogelijk halveren. Een hoortoestel alleen is daarbij niet altijd voldoende. Begeleiding bij het omgaan met gehoorverlies, het betrekken van naasten en het aanpassen van sociale situaties zijn minstens zo belangrijk. Gehoorrevalidatie en sociale ondersteuning gaan hand in hand.

Wilt u weten hoe uw gehoor ervoor staat?

Hoe eerder u gehoorverlies laat onderzoeken, hoe meer u kunt doen om de gevolgen te beperken. Bij Brabant Oor nemen we de tijd om naar u te luisteren en geven we advies dat past bij uw situatie en wensen. Een vrijblijvende hoortest is een goed begin. Bel ons op 0416 778 660 of stuur een e-mail naar info@brabantoor.nl om een afspraak te plannen.